مقدمه
بعد از تدوین و تصویب برنامه راهبردی بانک در سال 1378 و در جریان اجرایی نمودن آن،استفاده از شرکت های مهندس مشاور در تامین خدمات پیش مهندسی،تهیه گزارش توجیهی و نظارت بر طرحها در دستور کار مديريت سازمان و برنامه ريزيی بانک قرارگرفت. با 3 سال تجربه استفاده از خدمات مشاوره ای شرکت های منتخب و تجربه مفید و سازنده ای که در این راه حاصل گردیده است، نکات و رهنمود هایی در مورد چگونگی پذیرش ، ارتقاء رتبه ،ارزشیابی و مسائل دیگر به شرح زیر تقدیم می گردد:
1-1- ضوابط و شرایط قرارگرفتن شرکت مهندسی مشاور در لیست منتخبین:
1-1-1 – یکی از موضوعات فعالیت شرکت در اساسنامه ارائه خدمات فنی و مهندسی(امورمشاوره ای مرتبط با تهیه گزارش توجیهی و نظارت بر طرحهای سرمایه گذاری) باشد.
1-1-2 - شرکت حداقل امتیازات لازم را بدست آورده باشد( این امتیازات براساس موارد ارائه شده در پرسشنامه و بازدیدی که از محل ومستندات شرکت بعمل می آید وتوسط نرم افزار مربوطه محاسبه میشود).
1-1-3- کادر هیات مدیره وکادر کارشناسی شرکت از حداقل تخصصهای لازم برای هر رشته صنعتی برخوردار باشد:
1-1-3-1- شرط حداقل تخصصهای لازم در کادر هیات مدیره رعایت شده باشد:
طبق دستورالعمل ارزیابی ورتبه بندی شرکتهای مهندسی مشاور، هیات مدیره هرشرکت می بایست حداقل در یک رشته از رشته های صنعتی انتخابی حداقل تخصصهای کلیدی لازم را داشته باشد.( جدول پیوست شماره 2 دستورالعمل ارزیابی ورتبه بندی شرکتهای مهندسی مشاور)
1-1-3-2- شرط حداقل تخصصهای لازم در کادر کارشناسی رعایت شده باشد:
طبق دستورالعمل ارزیابی ورتبه بندی شرکتهای مهندسی مشاور، باید کادر کارشناسی هرشرکت برای کلیه رشته های صنعتی درخواستی حداقل تخصصهای لازم(اعم از کلیدی وسایر تخصصها طبق جدول پیوست شماره 2 دستورالعمل ارزیابی ورتبه بندی شرکتهای مهندسی مشاور) را دارا باشد.
1-1-3-3- دارا بودن یا اخذ صلاحیت از سازمان مدیریت وبرنامه ریزی در حداقل یکی از رشته های صنعتی انتخابی جهت انتخاب شرکت الزامی است(صلاحیت اخذ شده می بایست در بخش مشاوره ای باشد نه پیمانکاری).
1-2- مدارک لازم برای متقاضان جدید قرار گرفتن در لیست مشاورین منتخب بانک:
- تقاضای کتبی شرکت از مديريت سازمان و برنامه ريزي
- فتوکپی از آگهی تاسیس (و آخرین تغییرات آن) در روزنامه رسمی
- فتوکپی از اساسنامه شرکت
- فتوکپی از آخرین مدرک تحصیلی کادر کارشناسی
- فتوکپی از قرارداد شرکت با کادر کارشناسی
- فتوکپی از صلاحیت های اخذ شده شرکت از مراجع ذیصلاح داخلی و خارجی
1-3- نحوه تکمیل مدارک:
فرم پرسشنامه (پیوست شماره 4 دستورالعمل ارزیابی ورتبه بندب شرکتهای مشاور) می بایست به دقت و بشرح ذیل تکمیل گردد وکلیه صفحات آن ممهور به مهر و امضاء مجاز شرکت گردد:
1-3-1- اطلاعات عمومی شرکت :
در این قسمت اطلاعات عمومی شرکت شامل آدرس ، تلفن و مشخصات ثبتی شرکت درج می گردد. لازم است مشخصات ثبتی شرکت شامل نام شرکت ، سال تاسیس، محل و شماره ثبت ، نوع شرکت ، سرمایه و موضوع شرکت دقیقا مطابق اسناد ثبتی شرکت درج شود.
1-3-2- سهامداران شرکت :
در این قسمت مشخصات مربوط به سهامداران اصلی شرکت اعم از حقیقی یا حقوقی که بیش از 5 درصد از سهام شرکت را در اختیار دارند ثبت می شود .
1-3-3- نیروی انسانی شرکت :
اطلاعات مربوط به مشخصات فردی ، سوابق تحصیلی و کاری برای هریک از اعضاء هیات مدیره ، مدیر عامل ، مدیران و کارشناسان شرکت به صورت جداگانه تکمیل میگردد. مهر و امضای مجاز شرکت و امضای هریک از کارکنان مربوطه ذیل فرم مشخصات ضروری است .در ثبت اطلاعات نیروی انسانی به موارد زیر توجه فرمائید:
نوع استخدام : در صورتیکه هر یک از کارکنان به صورت دائم در استخدام شرکت بوده و شغل دیگری ندارند نوع استخدام تمام وقت و در غیر اینصورت نیمه وقت می باشد.
سوابق تحصیلی : در این قسمت صرفا تحصیلات دانشگاهی (لیسانس و بالاتر) در رشته های مرتبط(پیوست شماره 2 دستورالعمل ارزیابی ورتبه بندی شرکتهای مهندسی مشاور) درج می شود.
نوع فعالیت مؤسسه: منظور از نوع فعالیت مؤسسه در قسمت سوابق کاری ، فعالیت اصلی مؤسسه مربوطه از قبیل تولیدی ، مشاوره ای ، پیمانکاری ، آموزشی و..... می باشد که در محل مورد نظر درج می گردد.
1-3-4- صلاحیتهای تایید شده :
آن دسته از گواهینامه ها یا تاییدیه هایی که شرکت در زمینه فعالیتهای تخصصی خود از مراجع ذیصلاح داخلی و خارجی دریافت نموده و مدارک آن در شرکت موجود است در این قسمت درج می شود. گواهینامه ها و تاییدیه هایی که به نام مدیران یا کارشناسان شرکت صادر شده مورد قبول نمی باشد.
1-3-5- نرم افزارهای تخصصی :
نرم افزارهای تخصصی که در شرکت موجود بوده و جهت انجام فعالیتها مورد استفاده قرار می گیرد در این قسمت درج می شود .
1-3-6- امکانات سخت افزاری :
امکانات سخت افزاری شرکت شامل دفاتردائمی شرکت، امکانات کامپیوتری و سایر امکانات و تجهیزات سخت افزاری شرکت در این قسمت درج می شود.
1-3-7- تجربیات شرکت :
تجربیات شرکت شامل خدمات مرتبط با تهیه گزارشهای توجیهی و نظارتی در رشته های صنعتی مورد قبول بانک است که توسط شرکت برای اشخاص دیگری انجام شده و برای انجام هر یک از آنها قرارداد جداگانه تنظیم گردیده است.بدیهی است خدماتی که توسط کارکنان شرکت انجام شده و یا برای انجام آنها قراردادی منعقد نشده است مورد قبول نخواهد بود. در ثبت تجربیات شرکت به موارد زیر توجه فرمائید:
نوع صنعت : یکی از رشته های صنعتی مندرج در جدول معرفی رشته های صنعتی ( پیوست شماره 1)می باشد که با شماره 1 تا 21 مشخص می شود.
ارزش سرمایه گذاری : کل ارزش سرمایه گذاری پروژه ای که خدمات مورد نظر برای آن انجام شده است.
مبلغ قرارداد: حق الزحمه ای که مطابق قرارداد جهت انجام خدمات مورد نظر از طرف کارفرما به شرکت مهندس مشاور پرداخت شده است.
1-3-8- مؤسسات یا شرکتهای وابسته:
چنانچه شرکت به عنوان شخصیت حقوقی در مؤسسات دیگری سهامدار باشد، مشخصات آنها در این قسمت درج می شود.
1-3-9- عضویت یا ارتباط با مجامع :
چنانچه شرکت در مجامع یا انجمنهای تخصصی عضویت داشته باشد اطلاعات مربوطه در این قسمت درج میگردد. عضویت کارکنان شرکت به صورت فردی مورد قبول نمی باشد.
1-3-10- رشته های صنعتی و خدمات مورد علاقه:
هر شرکت با توجه به امکانات، توانمندیها و تجارب خود می تواند حداکثر 4 رشته از رشته های صنعتی مندرج در پیوست شماره 2 انتخاب و کد مربوطه را در محل خواسته شده درج نماید.همچنین در این قسمت نوع خدمات مورد علاقه خود (تهیه گزارش توجیهی، نظارت بر اجرای طرح یا هر دو) را مشخص میکند.
1-4- ارائه توضیحات در خصوص رتبه ها:
طبق دستورالعمل ارزیابی ورتبه بندی شرکتهای مهندسی مشاور، مشاورین منتخب با توجه به امتیازی که کسب نموده اند در 5 گروه از حداقل E تا ماکزیمم A طبقه بندی میشوند. هدف از رتبه بندی شرکتها محدود نمودن تعداد کاری که بصورت همزمان بوسیله شرکت در دست بررسی است و سقف سرمایه گذاری برای هر رتبه با توجه به توان شرکتهاست . در این راستا تعدادکار همزمان وسقف سرمایه گذاری برای هر رتبه به شرح جدول ذیل می باشد:
رتبه
حداکثر تعداد کار همزمان
سقف کل سرمایه گذاری ثابت(میلیارد ریال)
A
5
بیش از 1000
B
4
1000
C
3
400
D
2
100
E
1
20
1-5- فرآیند ارزیابی:
در ابتدا و در صورت داشتن شرایط و ضوابط ذیل شرکت مهندسی مشاور می بایست تقاضای مکتوب خویش مبنی بر تمایل به قرار گرفتن در لیست مشاورین منتخب را به همراه یک فتوکپی از آگهی تاسیس شرکت در روزنامه رسمی و اساسنامه شرکت و فرم پرسشنامه تکمیل شده (پیوست شماره 4 دستورالعمل ارزیابی ورتبه بندی شرکتهای مهندسی مشاور)را به آدرس تهران – خ ولیعصر- بالاتر از تقاطع چمران – ساختمان فیروزه (شماره2917)- مديريت سازمان و برنامه ريزي ارسال نمایند. مدارک دریافتی توسط مديريت سازمان و برنامه ريزي مورد ارزیابی قرار میگیرند. چنانچه شرکت حدنصاب شرایط لازم را کسب نماید جهت تطبیق مدارک ومستندات وبررسی وضعیت شرکت مورد بازدید قرار می گیرد و در صورت تایید مدارک وشرایط شرکت، جهت قرار گرفتن در لیست به مدیریت بانک معرفی و بعد از تایید مدیریت ارشد بانک، بصورت سیستمی در لیست مشاورین منتخب قرار می گیرد و نتیجه به شرکت نیز ابلاغ می گردد.
2-1- تعریف ارزیابی مجدد
شرکتهای مشاور منتخب به منظور تغییر در رشته های صنعتی انتخابی ، افزودن یک رشته جدید (تا جائیکه تعداد کل رشته ها بیش از 4 رشته نگردد) ویا افزایش رتبه می توانند تقاضا نمایند تا وضعیت شرکت مجددا مورد ارزیابی قرار گیرد.
2-2- شرایط ارزیابی مجدد به منظور افزایش رتبه
جهت بررسی امکان افزایش رتبه شرکتهای مهندسی مشاور منتخب دومسئله مورد توجه قرار می گیرد:
الف- وضعیت امتیاز شرکت بعد ازارسال مدارک جدید مربوط به تغییرات ایجاد شده در شرکت( اعم از کادر هیات مدیره ، کادر کارشناسی ، صلاحیتهای جدید اخذ شده ، تجربیات جدید و....)
ب- وضعیت امتیازی وانضباطی کارهای گذشته شرکت که برای بانک انجام داده است.
بدیهی است شرکتهای جدید وشرکتهایی که کاری برای بانک انجام نداده اند نمی توانند تقاضای افزایش رتبه نمایند.
2-3- شرایط ارزیابی مجدد به منظور اضافه نمودن رشته جدید یا تغییر رشته:
این امکان وجود دارد که شرکتهای منتخب در صورت تمایل رشته صنعتی جدیدی را جایگزین رشته قبلی نمایند لکن این امر منوط به ارزیابی مجدد شرکت در رشته جدید وکسب امتیازات وشرایط لازم در آن رشته می باشد. دراین صورت شرکت حق فعالیت در رشته قبلی را نخواهد داشت .
3- شرایط امکان واگذاری بررسی موردی به شرکت:
براساس دستورالعمل ارزیابی و رتبه بندی شرکتهای مهندس مشاور، در صورت فقدان مشاور منتخب در یک رشته صنعتی،در صورت مراجعه متقاضی سرمایه گذاری در آن رشته از بین مشاوران منتخب بانک یا خارج از این فهرست مشاور واجد شرایط بصورت موردی انتخاب می شود.
4- 1- مفهوم ارزشیابی عملکرد شرکتهای مهندسی مشاور:
گزارشهای توجیهی ونظارتی ارائه شده بوسیله شرکتهای مشاوره ای مجددا بوسیله کارشناسان بانک مورد بررسی وارزیابی قرار میگیرند و با توجه به کیفیت کار ارائه شده امتیازی برای آن لحاظ می گردد که این امتیاز با توجه به تعداد دفعاتی که مجددا طرح برای رفع نواقص به مشاور ارجاع داده می شود موزون می گردد. امتیاز مذکور طبق دستورالعمل ارزشیابی عملکرد شرکتهای مهندسی مشاور مبنای تصمیم گیریهای بعدی درخصوص ادامه فعالیت و رتبه آتی شرکت قرار میگیرد.
4-2- نحوه ارزشیابی عملکرد شرکتهای مشاوره ای منتخب
عملکرد شرکتهای مشاوره ای درموارد ذیل مورد بررسی قرار می گیرد:
الف - عملکرد شرکت در تهیه فرم استعلام و تکمیل مدارک درزمان پیش بینی شده به عنوان ارزشیابی عملکرد انضباطی مشاور
ب- عملکرد شرکت درتهیه گزارش توجیهی( فنی ، مالی واقتصادی) و ارزیابی گزارش مربوطه در مدیریت ارزیابی طرحها و شعب
ج- عملکرد انضباطی مشاور در تهیه گزارش توجیهی بویژه اتمام در زمان پیش بینی شده
د- عملکرد مشاوردر امور نظارتی درقالب گزارش های نظارتی اولیه و دو ماهه
ه- نظرسنجی از متقاضی در مورد عملکرد مشاور در قالب فرمهای نظرسنجی درمورد طرحهای توجیهی و طرحهای نظارتی
4-3- فرآیند ارزشیابی عملکرد شرکتهای مشاور:
بعد از ارائه گزارش مهندس مشاور به بانک امتیازات ذکر شده در بند 4-2 بوسیله واحدهای مربوطه وبصورت مجزا برای گزارش توجیهی وگزارشهای نظارتی تهیه و برای مديريت سازمان و برنامه ريزي ارسال میگردد.
مبنای تصمیم گیری در خصوص ادامه فعالیت ، اخطار، تعلیق ویا حذف شرکت مطابق دستورالعمل ارزشیابی عملکرد شرکتهای مهندسی مشاور، امتیاز محاسبه شده در بند فوق می باشد.
5-1- پس از طی فرآیند پذیرش طرح در شعبه وانتخاب مشاور توسط متقاضی، مشاور می بایست نسبت به تکمیل وارائه فرم استعلام ( فرم پیوست شماره 3 از دستورالعمل نحوه اعطای تسهیلات به متقاضیان) اقدام نموده وهمچنین درتهیه آن موارد ذیل را مدنظر قرار دهد:
الف- نوع صنعت طرح مورد نظر با یکی از رشته های صنعتی که شرکت در آنها مجوز فعالیت دارد تطبیق داشته باشد
ب - شرکت از نظر سقف تعداد کار مجاز در آن رشته محدودیتی نداشته باشد. بعنوان مثال شرکتی که در رشته غذایی وآشامیدنی رتبه E دارد ویک طرح غذایی در دست بررسی دارد نمی تواند تا زمان اتمام این طرح با متقاضی دیگری در این رشته قرار داد منعقد نماید.
ج – کل سرمایه گذاری ثابت طرح مورد نظر از سقف در نظر گرفته شده برای رتبه شرکت بیشتر نباشد( لازم به ذکر است که مبنای اعطای تسهیلات، مبلغ کل سرمایه گذاری ثابت طرح که در فرم استعلام اعلام گردیده می باشد لذا چنانچه مبلغ محاسبه شده در تهیه گزارش توجیهی بیش از مبلغ اعلام شده در فرم استعلام باشد برای بانک قابل پذیرش نبوده و مسئولیت آن بر عهده مشاور خواهدبود).
د- مدارک مورد نیاز شعب درخصوص طرح مورد نظر می بایست طی مهلت مقرر تحویل شعب گردد در غیر اینصورت طر ح از کار دستور پذیرش بانک خارج می گردد.
5-2- پس از پذیرش طرح، شرکت مشاوره ای می بایست مطابق فرمت تعیین شده توسط بانک، نسبت به تهیه گزارش توجیهی وگزارش نظارتی اقدام نماید.
در صورت نیاز به توضیحات بیشتر با تلفن 22029892 و ترجیحا با پست الکترونیکی
moshaveran@bim.ir اداره مطالعات ریسک و نهادهای بانک صنعت و معدن تماس حاصل فرمائید.